Voorkomen van een tekenbeet

Door de klimaatverandering zijn teken tegenwoordig het hele jaar actief. Preventie is dus het hele jaar door noodzakelijk.
Het is niet eenvoudig een tekenbeet te voorkomen, maar belangrijk het beste te doen wat je kunt. Het is nooit helemaal te garanderen dat je een tekenbeet kunt voorkomen, sommige mensen zijn blijkbaar aantrekkelijker voor teken dan anderen, net als dat voor muggen geldt. Om een tekenbeet en besmetting door de teek te voorkomen kunnen de volgende punten in acht worden genomen tijdens en na het verblijven in de natuur:

• Zorg gedurende het gehele jaar voor goed bedekkende kleding. Liefst lichtgekleurde kleding waarop de beestjes goed zichtbaar zijn, bij zowel recreatie in bossen, velden of duinen, als tuin (opvallend veel mensen lopen een tekenbeet op in hun eigen tuin, meestal tijdens het tuinieren, 25% van de meldingen).

Wassen van kleding verwijdert teken niet! http://www.ars.usda.gov/is/pr/2007/071005.htm

• Draag daarnaast een cap of pet (teken kruipen vaak op het hoofd en in de nek)

• Controleer uzelf en eventueel uw kinderen regelmatig op de aanwezigheid van teken. Onthoud hierbij dat teken, en vooral jonge teken, kleiner kunnen zijn dan een millimeter. Oplettendheid is dus nodig!

• Controleer vooral warme en vochtige plekken (zoals : achter de oren, in de liezen, oksels en knieholtes) op het lichaam.

• Zorg dat uw huisdieren teekvrij blijven, zij nemen de teek vaak als ongenode gast mee naar binnen. Voor huisdieren zijn goede middelen verkrijgbaar via dierenspeciaalzaken (Let op, tegen teken werken deze middelen minder lang dan tegen vlooien). Op de pagina "Sponsors" vindt u verschillende enkele producten.

• Blijf op de paden en vermijd het om door struiken en planten te lopen waarop misschien teken zitten te wachten op een gastheer.

• Gaat u naar een gebied waar veel teken voorkomen, dan kunt u uw huid en die van kinderen insmeren met insectenwerend middel. Volwassenen kunnen middelen met maximaal 50% DEET gebruiken, kinderen met maximaal 20%. Lees de aanwijzingen op de verpakking.

Waar vind je teken?
Blijf bij buitenactiviteiten zoveel mogelijk op de paden en let ook goed op in je eigen tuin! De parasieten houden zich voornamelijk op (schaduwrijk, vochtig) gras en laag struikgewas op: ze zitten vooral veel op muisjes en andere knaagdieren. Maar ook op katten en zelfs op vogels en eekhoorns. Kortom, op alle gewervelde dieren.

Reeën (en ander wild) zijn ook verspreiders van de teek, dus ter hoogte van ca 1 meter boven de grond kunnen de teken ook makkelijk van de ree overlopen op struiken en daarna op een toevallige voorbijganger. Vogels en eekhoorns houden zich op in bomen, dus er is ook kans dat je een teek kunt oplopen die wat hoger in het geboomte zat.
Trek bedekkende, bij voorkeur licht gekleurde kleding aan, daarop zijn de beestjes beter zichtbaar. Ga liever niet in strandkleding de bossen of duinen in. Gewoon een lange broek en sokken. Als extra kun je de pijpen nog in de sokken proppen. Verder een bloes of shirt met mouwen. Een petje of hoedje met rand is handig voor kleine kinderen en als je van plan bent onder laaghangend geboomte en langs struikgewas te lopen.

De teken vliegen niet en laten zich niet van een grote afstand vallen, er moet contact zijn met de struik, boom of grashalm zodat ze kunnen overlopen.
De teek wordt geactiveerd door het verhoogde koolzuurgehalte in de uitademinglucht, door de warmte van naderende gastheren (mens en dier) en bewegende voorwerpen.
Ze bijten zich het liefst vast op de tere, zachte huiddelen/plooien, maar een teek op een voet of been komt ook vaak voor.

De middelen
Voordat je de natuur in trekt, kun je je kleding ook inspuiten met een insectenwerend middel waarin DEET zit. De huid insmeren met een dergelijk middel kan ook, maar let dan op de dosering: volwassenen kunnen middelen met maximaal 50% DEET verdragen, maar voor kinderen is het maximum 20% De stof is niet ongevaarlijk en geeft géén zekerheid dat er geen enkele teek op je komt.
Met insectenwerend Permethrine geïmpregneerde kleding is te koop bij sommige buitensportzaken. Een broek kost ca 75 euro en de werking wordt gegarandeerd tot ca 25 wasbeurten. Er zijn ook geimpregneerder sokken op de markt. Permethrinespray is in Nederland niet los verkrijgbaar, wel in Duitsland. 

Tea Trea oil wordt ook genoemd ter voorkoming van teken. Een etherische olie uit de Theeboom (Melaleuca alternifolia) gewonnen. Let op: het is gevaarlijk bij opname via de mond en voor katten zelfs dodelijk als ze het oplikken.

Er zijn Anti-tekenmiddelen met en zonder deet die op te spuiten zijn en een geur verspreiden.

Wat te doen bij thuiskomst?
Na natuurbezoek ( of andere buitenactiviteit!) altijd de kleding uitkloppen en bij vermoeden van teken te wassen en te drogen. Er is melding geweest dat teken kunnen achterblijven in het stoffilter van de droger maar een wasbeurt overleven.
Controleer jezelf en kinderen bij thuiskomst, klop je buiten goed af en neem een grondige douche of bad. Vooral jonge teken, de zgn. larven en nimfen, kunnen kleiner zijn dan 1 mm, dus let op zwarte stipjes.

Tip:
Nog een Zweedse tip: neem een kleine kledingroller mee, zoiets waar je stofjes mee van je kleren rolt. Rol er af en toe mee over de blote delen van je huid en ook over je kleding. Teken blijven eraan kleven. Let ook eens op de stoffen bekleding van je autostoel, haal daar de roller af en toe ook eens over.

Knoflooktabletten tegen teken.
"Elke dag 1 tablet 300mg Chinese knoflook en daar lijken de teken van onder de indruk te zijn. In de zomer, als ze het hardnekkigst zijn, dan wil er nog wel eens eentje over onze huid kruipen, maar bijten doen ze niet. Vorig jaar hebben we een ander merk geprobeerd, Kyolic, daar zat een hogere concentratie knoflook in en toen bleven de teken nog beter weg. Knoflook wordt voornamelijk gebruikt bij mensen met te hoge bloeddruk of cholesterol. Als je die aandoeningen niet hebt, kun je wel wat bijverschijnselen vertonen, maar wij merken daar weinig van. Toen ik twee jaar geleden zwanger was, kon ik de tabletten niet inneme omdat mijn bloeddruk daarmee te laag werd. Maar verder ervaren wij het als een heel prettig en makkelijk middel om een groot probleem te voorkomen."

Huisdieren
Zorg dat je huisdieren teekvrij blijven want zij nemen de teken vaak als ongenode gast mee naar binnen. Er zijn voor huisdieren redelijk goede middelen verkrijgbaar in de dierenspeciaalzaak, maar let op: die middelen werken minder lang tegen teken dan tegen vlooien(3 tot 4 weken tegen teken t.o.v. 3 maanden tegen vlooien). Vlooiendruppels voorkomen dat de teek het huisdier bijt, maar ze houden de teek niet weg en zouden dus toch wel op de vacht kunnen zitten.
Er zijn uiteenlopende berichten over de werking van de middelen voor dieren, reacties welkom.
Zie ook
http://www.tekenbeetziekten.nl/algemeen/preventie_bij_huisdieren.html

Let op!
Bovengenoemde middelen geven geen garantie op het voorkomen van een tekenbeet, voorzichtigheid en oplettendheid blijven geboden en dan nog kun je het soms niet voorkomen, reden waarom de ziekten vaak niet ontdekt worden.

Alertheid op symptomen blijft dus belangrijk.

Meer tips van de ILADS vor het voorkomen van Lymeziekte (engelstalig)
http://www.ilads.org/lyme_disease/lyme_tips.html

Er talrijke middelen op de markt en wij horen graag reacties van een ieder die ervaring met deze middelen heeft, mail info@tekenbeetziekten.nl