FSME/TBE

Het tick-borne encephalitisvirus (TBEV) kan hersenvliesontsteking bij de mens veroorzaken. Deze ziekte is ook wel bekend als Früh Sommer Meningo Encephalitis. Recent onderzoek van het RIVM (juni 2016) heeft uitgewezen dat het TBE-virus ook in Nederlandse teken is aangetroffen. Inmiddels is bekend dat de eerste patiënt met FSME in Nederland een feit is.

Frühsommer-Meningo-encephalitis, FSME is een virusinfectie die kan worden overgedragen door een tekenbeet. Het virus wordt direct na de beet overgebracht op de mens. Hierdoor kan een besmetting in geen van de gevallen meer worden voorkomen. Het drinken van rauwe melk wordt ook genoemd als bron van besmetting.
De ziekte komt veel voor in Europese vakantielanden, voornamelijk in het gebied ten oosten van Frankrijk tot aan Rusland. In sommige delen van buurland Duitsland komt steeds vaker FSME voor: FSME: Risikogebiete in Deutschland.

FSME Oost eu

In tegenstelling tot de ziekte van Lyme, bestaat er voor deze aandoening wèl een vaccin. In veel van de landen in bovengenoemd gebied wordt dan ook op grote schaal ingeënt. Gaat u voor langere tijd naar een van de risicogebieden (minimaal 4 weken) en verblijft u daarbij veelvuldig in de natuur, dan beveelt men in sommige gevallen een vaccinatie aan, Tekenencefalitis (FSMEimmun®). Dit is een serie van 3 vaccinaties die gedurende 3 jaar bescherming geeft. Meestal worden 2 vaccinaties voor de reis gegeven. Voor meer informatie over risicogebieden en aanbevolen vaccinaties kunt u terecht bij het LCR (Landelijk Centrum Reizigersadvisering) of een GGD arts reizigersadvisering. Adressen en telefoonnummer vindt u op www.lcr.nl.

Symptomen
Twee van de drie besmette mensen met FMSE merkt niets van de ziekte. Bij de overigen bestaat het ziektebeeld uit twee fasen.
Fase 1:
Deze fase kenmerkt zich door griepachtige verschijnselen, zoals koorts, misselijkheid en hoofdpijn. Deze klachten ontstaan één tot twee weken na de beet. De klachten houden 5 tot 10 dagen aan.
Fase 2:
Bij een deel van de patiënten ontwikkelt het ziektebeeld zich verder en wordt het centraal zenuwstelsel aangetast. In deze fase kan onder andere een ontsteking van het hersenweefsel en hersenvliesontsteking ontstaan. Tot bijna de helft van de patiënten houdt blijvend letsel over aan deze ziekte.

Behandeling
Is de ziekte eenmaal opgetreden, dan bestaat er geen behandeling meer tegen(antibiotica kunnen niet ingezet worden bij een virus). Alleen de symptomen kunnen worden behandeld.
In gebieden waar Frühsommer-Meningo-encephalitis veel voorkomt worden bewoners tegen deze ziekte ingeënt. Er bestaat geen overeenstemming over de vraag of het zinvol is om vakantiegangers in te enten. Een rol daarbij speelt dat de kans om na een tekenbeet Frühsommer-Meningo-encephalitis te krijgen zeer klein is en de besmetting van de teken plaatsgebonden is. Het vaccin FSME-Immun Inject, Baxter, is in Nederland geregistreerd. Het volledige inentingsprogramma neemt echter negen maanden in beslag. Er zijn onderzoeken gedaan met het vaccin van Chiron Behring waarbij versneld werd geïmmuniseerd, op dag 0, 7 en 21, waarbij op dag 21 reeds bij 99% van de patiënten de aanmaak van afweerstoffen tegen het virus kon worden aangetoond. Wie in warme maanden in het buitenland in een bosrijke omgeving vertoeft, kan zich het beste op de plaats van bestemming laten adviseren over de wenselijkheid van vaccinatie, bijvoorbeeld bij een apotheek, de VVV of een huisarts.

Aangepast: 3 september 2016