Onderzoek en commentaar

Donkerveld microscopie duister belicht
Laane en Mysterud, twee onderzoekers van de universiteit van Oslo meenden een betrouwbare methode ontwikkeld te hebben om Borrelia te detecteren met donkerveld microscopie. Het onderzoek veroorzaakte flinke ophef in Noorwegen en de onderzoekers werden zelfs geschorst door de universiteit. Met de nodige vertraging zijn eindelijk de resultaten van een ‘contra-expertise’ gepubliceerd.

Lyme en het afweersysteem
Het laatste nummer van het Nederlands Tijdschrift voor Medische Microbiologie besteedt speciale aandacht aan auto-immuniteit. Daarbij is ook een artikel van het Lyme Borreliose centrum van het AMC over de rol van het immuunsysteem bij de ziekte van Lyme.

Star Wars
In het Star Wars universum spelen de minuscule midi-chlorians een grote rol: het zijn intelligente, symbiotische micro-organismen die zich bevinden in iedere cel en de basis vormen van het leven. Wanneer er voldoende midi-chlorians in de cellen aanwezig zijn maakt dat voor de gastheer een verbinding mogelijk met the Force, een bovenmenselijke kracht die een centrale rol speelt in de Star Wars verhalen.

Nog meer NVMM sprookjes
Recent verscheen een nieuwe publicatie uit NVMM hoek die nogmaals probeert de problemen met Lyme serologie onder het vloerkleed te vegen, ditmaal voor een internationaal publiek en vermoedelijk in de hoop dat dit soort misleidende informatie nog hoger in de citatie indexen komt en ook in andere landen navolging vindt.

Foute trend
Wanneer je zoekt in de PubMed database (waarin het meeste biomedisch onderzoek van de afgelopen decennia vermeld is) dan krijg je bij de zoekresultaten een grafiekje te zien van het aantal publicaties per jaar. Eén blik is genoeg om vast te stellen dat er iets vreemds aan de hand is bij onderzoek naar de ziekte van Lyme.

Chinese Verlichting
De Chinese CDC onderzocht een nieuwe PCR techniek voor Lyme diagnostiek die een minimum aan apparatuur vergt, zeer simpel in gebruik is en ook nog binnen ongeveer één uur de uitslag levert: de LAMP-PCR.

Lyme – de Ebola van de ontwikkelde wereld
U denkt misschien: wat een onzin! Ebola wordt veroorzaakt door een virus, geen bacterie zoals bij Lyme. Ebola is heel besmettelijk en je gaat er vaak snel aan dood. Lyme is ‘hier’, in de gematigde streken en Ebola is vooral ‘daar’, in de tropen en ons probleem niet tenzij het toevallig even van de TV spat. Maar er zijn ook veel overeenkomsten….

Lyme handtekening
Lyme diagnostiek is in de praktijk sterk gebaseerd op serologische testen die ernstige beperkingen hebben. Onderzoekers van de Amerikaanse CDC en Colorado State University ontwikkelden een nieuw testprincipe voor Lyme dat ze metabolic biosignature noemen en dat belangrijke voordelen lijkt te hebben t.o.v. de traditionele serologische tests.

Wandelende dierentuin
Teken kunnen verschillende pathogene (ziekte-verwekkende) bacteriën overbrengen waarvan bijna ieder jaar wel nieuwe voorbeelden ontdekt worden. Behalve deze pathogene bacteriën bevatten teken ook nog allerlei endosymbiotische bacteriën (die voor de teek zelf van belang zijn) en andere pathogenen zoals protozoa en virussen. Hoe weinig we nog weten wordt duidelijk uit een recente Chinese publicatie waarin onderzoekers het microbioom (alle aanwezige bacterie soorten) van de teek Ixodes persulcatus analyseerden.

Lyme en ‘terug naar de natuur’
Een analyse van de Lyme statistieken in Tsjechië wijst erop dat ‘dichter bij de natuur wonen’ en meer recreatie buitenshuis belangrijke factoren zijn bij de toename van het aantal Lyme gevallen.

Junk science
Recent verscheen een nieuwe publicatie van Gary Wormser, een man die door onze wetenschappelijke elite bij CBO, Gezondheidsraad en AMC op handen gedragen wordt gezien de gretigheid waarmee ze zijn publicaties citeren. Met zijn artikel probeert Wormser – zoals vaker – te ‘bewijzen’ dat persistentie van Borrelia na antibiotica behandeling een fabeltje is.

Tekentest
Een nieuwe methode gebaseerd op PCR technologie maakt het mogelijk om een groot aantal monsters snel en efficiënt te testen op aanwezigheid van verschillende micro-organismen en kan helpen om een beter beeld te krijgen van de verspreiding van tekenbeetziekten.

Can of Worm(ser)
Recent werd in twee nieuwe publicaties om aandacht gevraagd voor Borrelia miyamotoi (verder afgekort als Bm): een studie van Amerikaanse IDSA onderzoekers naar het voorkomen van antilichamen tegen Bm in gearchiveerde bloedmonsters (1), en een ingezonden brief van ons RIVM dat via PCR onderzocht in hoeverre Bm voorkomt bij teken in Nederland (2).

Meten met twee maten
In het tijdschrift NEJM, een bolwerk van het Amerikaanse medisch establishment dat doorgaans geen kans voorbij laat gaan om lymepatiënten belachelijk te maken, staat een interessant kort artikel over een ‘levensreddende’ diagnose door middel van zgn. next generation sequencing.

De uitdaging van tekenbeetziekten
Christian Peronne (Hôpitaux de Paris, University of Versailles) beschrijft in een opinie artikel de groeiende uitdaging die tekenbeetziekten vormen voor de volksgezondheid. In tegenstelling tot de wetenschappelijke artikelen over lymeziekte die gepubliceerd worden vanuit de ivoren torens van het Amerikaanse medisch establishment en hun Europese handlangers wordt eerlijk uiteengezet hoe gebrekkig de kennis en diagnostiek op dit terrein is, en wat er moet gebeuren om de rampzalige ontwikkelingen voor de volksgezondheid te keren.

De ziekte van Coumou
Recent verscheen een nieuwe publicatie (1) over Lyme serologie in Nederland die opvalt door de brutale manier waarop de feiten en resultaten gemanipuleerd worden om tot de gewenste conclusie te komen.

Nieuwe Borrelia PCR test
De diagnose Lyme wordt officieel gesteld op basis van ‘kenmerkende klinische symptomen’ en de kans op blootstelling aan een tekenbeet; laboratoriumtests worden als aanvullend gezien. Doordat symptomen en tekenbeet risico vaak geen uitsluitsel geven wordt in de praktijk blindgevaren op laboratoriumtests.

Dood of levend?
Zoals ook bij het voorgaande artikel werd vermeld (‘persistente infectie en persistente klachten‘) blijkt uit talloze onderzoeken dat na ‘afdoende’ antibiotica (AB) behandeling van lymeziekte, vooral als de behandeling in een later stadium gestart wordt, er Borrelia (Bb) ‘resten’ overblijven die klachten kunnen veroorzaken. Er is al vele jaren discussie over de vraag of die Bb ‘resten’ levend en/of gevaarlijk zijn. De onzekerheid hierover wordt door de ‘Lyme deskundigen’ van IDSA, CBO en Gezondheidsraad gebruikt om o.a. langere AB behandeling bij lymeziekte én betere testen zoals PCR tests tegen te houden.

Persistente infectie en persistente klachten
Recent verscheen een nieuw artikel (1) van de onderzoeksgroep van Mario Philipp van Tulane University. Deze groep publiceerde de afgelopen jaren diverse interessante onderzoeken rondom de persistentie van Borrelia, onderzoek dat grotendeels gebaseerd is op experimenten met resusapen (één van de weinige dieren die na Borrelia infectie een met de mens vergelijkbare neuroborreliose krijgt).

Wat veroorzaakt de toename van tekenbeetziekten?
Tekenbeetziekten zijn een groeiend probleem. Als we dit probleem echt willen aanpakken moet niet alleen diagnose en behandeling van patiënten verbeteren, maar moet vooral duidelijk worden waar de groei vandaan komt: wat is de oorzaak van de sterke toename van Lyme en andere tekenbeet ziekten?

Familie aanwas in Zuid Amerika
De Borrelia familie blijft groeien: recent werd nog Borrelia kurtenbachii toegevoegd aan de lijst van Borrelia sensu lato soorten, daarna was het de beurt aan Borrelia chilensis. Het gaat daarbij om een nieuwe soort die tot nu toe alleen in Chili gevonden is, in teken van de Ixodes familie en hun gastheren. Of de nieuwe soort ziekte bij mensen veroorzaakt is nog niet vastgesteld, maar het lijkt aannemelijk gezien het sporadisch voorkomen van een op Lyme lijkende ziekte in Chili.

Een frisse wind in Lymeland 
Afgelopen week werd een interessant artikel gepubliceerd dat afkomstig is van het RIVM en gebaseerd op onderzoek uit 2007/2008. De bedoeling van het onderzoek was om te kijken of het Lyme besmettingsrisico na een tekenbeet bepaald kan worden wanneer de patiënt zich voor het eerst bij de huisarts meldt, en of op basis hiervan beslist kan worden of een preventieve AB behandeling zinvol is (dus nog voordat een Borrelia besmetting definitief is vastgesteld).

Borrelia stealth technologie en chronische Lyme
Dit review artikel (Open Source, voor iedereen gratis te lezen) geeft een prima overzicht van de actuele kennis over de stealth technologie van Borrelia. Borrelia is aangepast om zich zo goed mogelijk te kunnen handhaven in een gastheer, ondanks een actief afweersysteem en eventuele antibiotica behandeling.

Neuroborreliose test bij kinderen met CXCL13 marker
Terwijl de Nederlandse microbiologen blijven volhouden dat Lyme serologie testen zeer goed presteren verschijnen regelmatig artikelen die het tegendeel aantonen. Voor de diagnose Lyme neuroborreliose (LNB) is bevestiging via een diagnostische test vereist. Met onderzoek op basis van o.a. PCR bleek al eerder dat de hiervoor gebruikte serologische tests onvoldoende gevoelig zijn en een aanzienlijk deel van de LNB gevallen missen.

Detectie van Borrelia met microscopie 
Al vele jaren beschrijven lymepatiënten op internet hoe ze met een simpele microscoop met donkerveld verlichting Borrelia spirocheten en andere Bb levensvormen zien in hun bloed. Vaak gaat het om patiënten die nog steeds ziek zijn ondanks een ‘afdoende’ antibiotica kuur, terwijl ze volgens serologische lymetesten ‘gezond’ zijn. De microscopie beschrijvingen laten, ondanks verschillen in locatie, techniek en omstandigheden vaak vergelijkbare resultaten zien

Chinese lymetest
Onderzoekers van het Chinese staatslaboratorium voor infectieziekten schreven een artikel over Western Blot diagnose voor Lymeziekte dat gratis volledig te lezen is. Dit artikel is interessant omdat de in China aanwezige Borrelia soorten beter overeenkomen met de Europese dan met de Amerikaanse situatie, terwijl de Amerikanen nog steeds een zwaar stempel zetten op de Lyme diagnostiek in Nederland.

Meer onderzoek nodig naar chronische lyme en co-infecties
Dit overzichtsartikel bespreekt de problemen bij diagnose van chronische Lyme en co-infecties, toegesneden op de Europese situatie. Het betreft hier niet alleen tekenbeet co-infecties, maar ook infecties die op een andere manier kunnen worden overgedragen en waarvan de symptomen kunnen overlappen met die van Lyme. Deze co-infecties (die tijdens, voor of na de tekenbeet opgelopen zijn) en Lyme kunnen elkaars effect versterken en de behandeling bemoeilijken.

Veel borrelia varianten veroorzaken helemaal geen EM
Onderzoekers van o.a. het RIVM vonden bij een studie in Croatie dat bij patienten die een EM krijgen door besmetting met Borrelia (Bb sl), slechts een beperkt aantal Borrelia varianten die in de omgeving voorkomen ook frequent voorkomen in een EM huidbiopt.

Lymeonderzoek loopt honderd jaar achter
Judith Miklossy schreef een uitgebreid artikel over de overeenkomsten tussen het late (tertiaire) stadium van neurosyfilis respectievelijk van neuroborreliose. Beide ziektes worden veroorzaakt door spirocheten, en vooral het latere ziekteproces is op vele punten vergelijkbaar.

Twijfel zaaien over persistentie van borrelia en borrelia PCR tests
Het uitstekende research artikel van Embers c.s. (1), dat persistentie en virulentie van Borrelia in resusapen ondanks langdurige antibiotische behandeling aantoonde, blijft de IDSA bezig houden. Publicatie van dit artikel werd jarenlang op een minder nette manier tegengehouden, en na publicatie kwamen IDSA coryfeeën met allerlei gezochte argumenten om de conclusies onderuit te halen.

Leptospirosis als tekenbeetziekte?
Teken bevatten een groot aantal verschillende micro-organismen waaronder diverse ziekteverwekkers. Poolse onderzoekers vonden dat Ixodes ricinus nimfen in een rivierengebied voor 16.9% met Leptospira besmet waren.

Detection and heterogeneity of Borrelia burgdorferi in ixodes ticks by culture-dependent and culture-independent methodes
Amerikaanse onderzoekers vonden met een nieuwe PCR detectiemethode dat 62% van de volwassen teken (deer ticks) besmet waren met Borrelia burgdorferi, de bacterie die lymeziekte veroorzaakt. Tweederde van de besmette teken had twee of meer verschillende OspC genotypes van Borrelia burgdorferi, oftewel een mix-infectie.

Richtlijnen voor behandeling van chronische Lyme gebaseerd op twijfelachtig onderzoek
De behandelingsrichtlijnen voor Lymeziekte zijn sterk beïnvloed door vier Amerikaanse studies die leken uit te wijzen dat antibiotica (her-)behandeling bij chronische Lyme niet effectief is.

Aangepast: 1 maart 2016