Donor en Lyme

De stichting krijgt veel vragen van lymepatiënten over bloeddonaties. Sinds maart 2014 is het beleid van Sanquin gewijzigd. Sanquin houdt voornamelijk rekening met de conditie (fitheid) van de donor wanneer deze de ziekte van Lyme heeft of heeft gehad. Bij medicijngebruik dient er contact met de bloedbank opgenomen te worden. Na een tekenbeet, bij de ziekte van Lyme of wanneer deze ziekte doorgemaakt is, mag er bloed gegeven worden. Er zouden geen aanwijzingen zijn voor mogelijke overdracht via bloedtransfusie (1).

In de literatuur is inderdaad niet of nauwelijks bewijs te vinden voor overdracht van Borrelia tussen mensen via bloedtransfusie – maar dat zegt weinig omdat het nauwelijks onderzocht is. Diverse studies uit 1989 / 1990 concludeerden dat Borrelia spirocheten de bewerkingen voor bloedtransfusies overleven en er daarom theoretisch de mogelijkheid bestaat van overdracht via bloedtransfusies (zie o.a. 2). Van relapse fever Borrelia is al langer bekend dat ze soms via bloedtransfusie wordt overgedragen (3). In 2006 werd overdracht van Borrelia burgdorferi ss via bloedtransfusie bij muizen aangetoond (4). In 2014 werd hetzelfde gevonden voor overdracht van B. miyamotoi (5). Het is aannemelijk dat voor overdracht tussen mensen hetzelfde geldt als bij muizen, maar dit is nog onvoldoende onderzocht. In beide studies gaat het om ‘onbehandelde donors’ en lijken vooral ontvangers met een verminderde afweer risico te lopen. Bedenk hierbij dat de meeste ontvangers van donorbloed een verminderde afweer hebben. Bij relapse fever Borrelia en B. miyamotoi is het risico theoretisch groter dan bij Bb sl, omdat deze spirocheten zich langer en in grotere aantallen in het bloed bevinden. Daarnaast laat nieuw onderzoek (7) zien dat B. miyamotoi kan overleven in de meeste bloedcomponenten, wat de transmissie via donorbloed in principe mogelijk maakt.

Ook tekenbeet co-infecties vormen een risico bij bloedtransfusie. Zo kan Bartonella gedurende lange tijd overleven in bloedproducten en is vastgesteld dat bij muizen infectie via bloedtransfusie mogelijk is, zelfs als de concentratie Bartonella in het bloed zo laag is dat die met de huidige diagnostische tests zoals PCR niet meetbaar is (8). Oftewel: het is niet mogelijk de veiligheid van bloeddonatie te garanderen door ‘testen’ van het donorbloed.

Hoewel het risico waarschijnlijk beperkt is lijkt het standpunt van Sanquin ons kortzichtig. Behandeling voor de ziekte van Lyme blijkt regelmatig niet of onvoldoende effectief; wanneer er sprake is van een ‘doorgemaakte’ ziekte van Lyme is onduidelijk. Het feit dat bij ‘uitbehandelde’ en niet-symptomatische lymepatiënten nog lange tijd levende spirocheten aanwezig kunnen zijn in organen en bloed (ook wanneer serologische tests negatief zijn) maant tot voorzichtigheid. Een bijkomend probleem is dat door de zeer gebrekkige Lyme diagnostiek donors besmet kunnen zijn met Borrelia (of tekenbeet co-infecties) zonder dat ze dat weten. Het risico bij orgaandonatie is waarschijnlijk veel groter dan bij donatie van bloed, maar ook dat is nauwelijks onderzocht.

De stichting is van mening dat een risico moet leiden tot uitsluiten van bloeddonatie. Het Internationale Rode Kruis is van mening dat lymepatiënten geaccepteerd kunnen worden als bloeddonor, wanneer de ziekte behandeld is en er een jaar verstreken is zonder klachten. Chronische lymepatiënten komen niet in aanmerking voor bloeddonatie (6). Stichting Tekenbeetziekten sluit zich aan bij deze stellingname.

1) http://www.sanquin.nl/bloed-geven/mag-ik-bloed-geven/mag-ik-geven/ ( kies tekenbeet als trefwoord – 11 oktober 2014)
2) Nadelman RB, Sherer C, Mack L, Pavia CS, Wormser GP. Survival of Borrelia burgdorferi in human blood stored under blook banking conditions. Transfusion, 1990 May, 30(4): 298-301.
3) Nadelman RB, Wormser GP, Sherer C. Blood transfusion associated relapsing fever. Transfusion 1990; 30: 380-1.
4) Gabitzsch ES, Piesman J, Dolan MC, Sykes CM, Zeidner NS. Transfer of Borrelia burgdorferi s.s. infection via blood transfusion in a murine model. J Parasitol. 2006 Aug; 92(4): 869-70.
5) Krause PJ, Hendrickson JE, Steeves TK, Fish D. Blood transfusion transmission of the tick-borne relapsing fever spirochete Borrelia miyamotoi in mice. Transfusion, 2014 Sep 23.
6) http://chapters.redcross.org/br/northernohio/INFO/eligibility.html
7) http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/trf.13398/abstract
8) http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/trf.13545/abstract
Bartonella henselae transmission by blood transfusion in mice.

 

 

Aangepast: 13 maart 2016