Honden

De ziekte van Lyme wordt in Europa al bijna 100 jaar beschreven bij mensen, maar in de Verenigde Staten  duurde het tot 1975 voor de eerste ziektegevallen beschreven werden. Inmiddels hebben we geleerd dat klinische ziekte ook voorkomt bij honden en in mindere mate ook bij  paarden, katten en vee, terwijl in het wild levende zoogdieren en vogels subklinisch geïnfecteerd raken en dienen als reservoir voor tekeninfectie. Sinds de jaren 80 zien we een toename van het aantal ziektegevallen bij zowel honden als mensen.

De ziekte van Lyme bij honden
Bij honden beperkt de ziekte van Lyme zich meestal tot de gewrichten en veroorzaakt  lusteloosheid. Ernstiger en zeldzamer zijn klachten aan het hart, de nieren en de hersenen.

Ziekteveroorzaker
De veroorzaker van de ziekte van Lyme is de borreliabacterie. De ziekte wordt overgedragen door een beet van een geïnfecteerde teek. Algemeen wordt aangenomen dat de kans op besmetting laag is gedurende eerste 12 uur, daarna loopt het risico op besmetting exponentieel op.

Ziekteverschijnselen
De ziekte van Lyme is bij honden voornamelijk acute of subacute artritis. De acute vorm kan voorbijgaand van aard zijn, maar kan in sommige gevallen ook terugkeren. Het dier vertoont plotselinge kreupelheid en soms tekenen van ernstige pijn; vaak zijn de gewrichten gezwollen, warm en pijnlijk bij manipulatie. De kreupelheid ontstaat gemiddeld 2-5 maanden na tekenbeet. Erythema Migrans (EM, ronde kring) wordt zelden gezien bij honden.

hond voor site

 

 

Diagnose

Antistoffen testen:

  • Elisa kan alleen gebruikt worden als de hond nog niet is gevaccineerd. Antilichamen kunnen na infectie pas na 4-6 weken worden aangetoond. De antilichamen nemen een aantal weken in aantal toe om vervolgens minimaal 18 maanden gelijk te blijven, als er tenminste niet opnieuw een infectie
  • Western blot kan antilichamen aantonen van de verschillende borrelia bacteriën. De western blot kan onderscheid maken tussen honden die zijn geïnfecteerd of waren geïnfecteerd of gevaccineerd zijn. Hij vindt ook de hond die zowel gevaccineerd als geïnfecteerd is.

Kweken:

  • Kweken is de gouden standaard. Maar kweken neemt veel tijd in beslag en is erg duur. Kweken is zo moeilijk vanwege een gebrek aan de bacterie in de lichaamsvloeistoffen. Beter is een huidbiopt en het liefste een van de tekenbeetplek.

Criteria om de ziekte van Lyme te diagnosticeren:

  • Geschiedenis van tekenblootstelling.
  • Typische klinische verschijnselen (kreupelheid met of zonder koorts).
  • Een positieve antistoffen test.
  • Een snelle reactie op behandeling met antibiotica.

Een diagnose gebaseerd op klinische symptomen is vaak nog twijfelachtig , want er zijn een aantal andere ziekten, zoals immuun – gemedieerde ziekten en reumatoïde artritis, die kreupelheid en pijn veroorzaken bij honden.

Een positieve antilichaamtiter alleen vertelt heel weinig. Veel honden met een hoge antistoftiter hebben geen klinische symptomen. De aanwezigheid van een specifiek antilichaam ( IgM ) is een goede indicator van recente infecties, maar in geval van de ziekte van Lyme persisteren de IgM -antistoffen. De diagnose van de ziekte van Lyme wordt versterkt door een goede respons op behandeling met antibiotica, maar ook andere besmettelijke ziekten met verschijnselen als  de ziekte van Lyme, zoals RockyMountainspottedfever en EhrlichiaCanis infectie reageren  op antibiotica.

Behandeling
Bij honden is een  antibioticum de keuze voor behandeling van de ziekte van Lyme. Verschillende tetracyclines, zoals doxycycline en penicilline – achtige antibiotica, zoals amoxicilline en ceftriaxon, zijn zeer effectief. Tetracyclines mogen niet worden gegeven aan groeiende honden. Dit, omdat de borrelia de neiging heeft te persisteren bij honden. Een antibioticum moet worden gegeven gedurende drie of vier weken. Hoewel een gunstig effect gezien kan worden na enkele dagen behandelen, moet de behandeling afgemaakt worden. De lange duur van de therapie wordt mede toegepast vanwege de zeer trage vermenigvuldigingsfactor van het organisme.

Prognose
Honden reageren heel goed op de antibioticabehandeling;  ook bij een nieuwe behandeling die noodzakelijk is  bij een terugval of herbesmetting. Volledig herstel is te verwachten bij de meerderheid van de honden. Sommige honden herstellen spontaan zonder een antibioticumbehandeling.

Preventie

  • Vaccinatie van de hond.
  • Gebruik van tekenwerende middelen zoals een (Seresto)tekenband of Bravecto pil. Effitix wordt ook genoemd als en effectief teekwerend middel voor honden. Voor natuurlijke manieren van preventie: http://www.dierenarts-eygelshoven.nl/tekstblog/?page_id=205 Over gebruiksveiligheid van de verschillende middelen is ons niets bekend. Ons advies: lees altijd de bijsluiter, volg het advies van dosering en neem bij twijfel contact op met een dierenarts.
  • Tijdig verwijderen van teken.

Babesiosis bij honden
De veroorzaker van Babesiosis is de eencellige parasiet Babesiacanis.

De ziekte wordt overgedragen door een beet van een geïnfecteerde dermacentor teek (zie afb: links vrouwtje en rechts mannetje). De bijnaam van deze teek is de hondenkiller teek. Onbehandelde honden overlijden vrijwel allemaal aan deze ziekte. De afgelopen jaren is babesiosis voorgekomen bij een aantal honden die niet buiten Nederland geweest waren.

Babesiosis is dus niet meer een ziekte die uitsluitend voorkomt bij honden van vakantiegangers naar Zuid Europa. Het gevaar voor besmetting is in de Zuid-Europese landen vele malen groter dan in Nederland, maar ook besmetting in ons eigen land is mogelijk.

Ziekteverschijnselen
Na besmetting zijn de eerste verschijnselen te verwachten na 2-4 weken. De parasieten nestelen zich in de rode bloedcellen; dit leidt toe dat deze openbarsten (hemolyse). Honden met een Babesia infectie ontwikkelen daardoor bloedarmoede.

Vroege symptomen

  • Beschadiging van de rode bloedcellen veroorzaakt bloedarmoede met als gevolg bleke slijmvliezen.
  • De infectie veroorzaakt vaak hoge koorts.
  • Het kapot gaan van de rode bloedcellen heeft tot gevolg dat de rode bloedkleurstof (hemoglobine) vrij komt en dit veroorzaakt rode urine.
  • Sloomheid

Bij het verdere verloop van de ziekte kunnen allerlei verschillende symptomen optreden, , afhankelijk van de organen die beschadigd raken. 

Diagnose
De hierboven genoemde combinatie van verschijnselen maken dat je moet denken aan een een Babesia- infectie, zeker wanneer de hond enkele weken daarvoor in een Zuid-Europees land geweest is.

De combinatie van verschijnselen kan echter ook door andere ziekten veroorzaakt worden. Een voorbeeld is Immuungemedieerde Hemolytische Anemie (IMHA). Verder onderzoek is dus nodig om vast te stellen of er werkelijk sprake is van Babesiosis, of dat er een andere oorzaak is.

  • In een bloeduitstrijkje zijn soms de parasieten zichtbaar, waarmee de diagnose direct vaststaat.
  • Een antistoffen test is een andere optie als op het bloeduitstrijkje niets te zien is.
  • De meest gevoelige test is de PCR.

Behandeling
De behandeling bestaat uit 2 injecties Imidocarb met een tussentijd van zo’n 10 dagen. In milde gevallen is dit voldoende. Vaak is de toestand van het dier ten gevolge van de bloedarmoede zo ernstig dat een bloedtransfusie noodzakelijk is.

Prognose
Als Babesiose op tijd ontdekt wordt, kan het goed genezen worden. Bij niet tijdige behandeling is het sterftepercentage hoog. Als de hond de ziekte dan overleeft, blijven er helaas vaak chronische verschijnselen bestaan zoals:

  • Verhoogde hartslag
  • Opgezette lymfeklieren
  • Een vergrote milt
  • Onderhuidse bloedingen en bloedarmoede
  • Geelzucht
  • Zweren in de bek
  • Ademhalingsproblemen

Aan deze problemen overlijden alsnog veel honden.

Preventie:

  • Gebruik van tekenwerende middelen zoals een (Seresto)tekenband of Bravecto pil. Over gebruiksveiligheid van de verschillende middelen is ons niets bekend. Ons advies: lees altijd de bijsluiter, volg het advies voor dosering en neem bij twijfel contact op met een dierenarts.
  • Tijdig verwijderen van teken.

Gespecialiseerd veterinaire laboratorium http://www.infectolab-vet.de/?attachment_id=131&lang=en

 

Aangepast: 9 januari 2017