Babesia

Babesiosis(1) is een door teken overgebrachte eencellige parasiet, een protozoa, die de rode bloedcellen (zuurstof transport) vernietigt. Het veroorzaakt Malaria-achtige klachten en kan hemolytische anemie veroorzaken. Een ernstige vorm van bloedarmoede, die ontstaat door een versterkte afbraak van rode bloedcellen. Deze afbraak kan het gevolg zijn van een immuunreactie, een erfelijke ziekte, een auto-immuunziekte of een infectie.

Tot 1957/1968 was het slechts een veterinair probleem: Babesia microti veroorzaakte bij runderen en schapen ‘roodwaterkoorts’, dit is hemolytische anemie. Vanaf 1957 (eerste patiënt in voormalig Joegoslavië) worden B. di-vergens en B. bovis als veroorzaker van fulminant verlopende Humane Babesiosis bij miltloze personen beschreven. In 1968 echter wordt B. microti vastgesteld bij een patiënt met milt op een eiland voor de kust van de Verenigde Staten (VS). Sindsdien zijn in de VS honderden gevallen beschreven bij personen met milt, evenwel met een grote geografische spreiding. Veel van deze patiënten hebben een onderliggend lijden waardoor hun weerstand verminderd is (HIV, etc.). In West-Europa zijn 29 gevallen van babesiosis beschreven. Het betrof hier hoofdzakelijk miltlozen, waardoor het verloop veel ernstiger was dan bij de Amerikaanse gevallen.

De parasiet wordt overgebracht door dezelfde teek (uit de Ixodes familie) die ook Borrelia burgdorferi overbrengt op de mens, dubbelinfecties komen voor. Ook transmissie door middel van bloedtransfusie is beschreven. Spontaan herstel komt voor bij individuen zonder afweerstoornis, net als bij Malaria en Ehrlichiose.
Bij immuno-incompetente personen, zoals personen zonder milt, personen met een HIV-infectie, personen die corticosteroïden gebruiken of bij een gelijktijdige borrelia-infectie, en bij ouderen kan de infectie door hoge parasitemieën met massale hemolyse fataal verlopen.

Na een tekenbeet bedraagt de incubatietijd één tot drie weken, soms zelfs zes weken. Na een bloedtransfusie negen weken.

Symptomen
Uitputting, nachtzweten, koorts, rillingen, zwakte, gewichtsverlies, misselijkheid, buikpijn, diarree, hoesten, kortademigheid, hoofdpijn, stijve nek en rug, donkere urine of bloed in de urine, zweten, angstdromen, verschrikkelijke hoofdpijnen en bloed bij de urine.

Behandeling
In Europa moet een verdenking op Babesiosis leiden tot spoedig en zorgvuldig geneeskundig ingrijpen.
Let op dubbelinfecties met borrelia of plasmodium spp! Bij dubbelinfecties kan een Borrelia-infectie ernstiger verlopen omdat babesia spp. immunosuppressie veroorzaakt.
Bij normaal gezonde individuen volgt zonder therapie meestal binnen twee tot drie weken een volledig herstel.

De combinatie atovaquone/azithro-mycine is effectief gebleken. Chloroquine en andere anti-malariamiddelen zijn niet effectief.
Na terugkeer uit malariagebieden waarbij zich symptomen voordoen, moet altijd tevens een plasmodium- en/of borrelia-infectie worden uitgesloten, dan wel worden meebehandeld. (bron: RIVM)
(Atovaquone suspension (Mepron; 750 mg twice daily) plus azithromycin (Zithromax; 500 to 1,000 mg per day) is a very effective treatment(2).

(1) http://www.rivm.nl/cib/infectieziekten/Babesiosis/Babesiosis.jsp

(2) http://www.aafp.org/afp/20010515/1969.html

Aangepast: 9 januari 2017