Kinderen en jongeren

Meisje is met takken aan het spelen in de natuur, let op teken.
Bij spelen in de natuur is er risico op een tekenbeet. Bron: RIVM

Kinderen en jongeren zijn kwetsbare groepen. Lekker buiten spelen, hutten bouwen, kinderen brengen veel van hun tijd buiten door en komen eerder in aanraking met een teek. Sportend in de natuur, slenterend in het bos of park en liggend in het gras zijn jongeren een makkelijke prooi voor een teek. En wie verwacht er nu dat je van zo’n klein beestje zo ziek kunt worden?

Kinderen met de ziekte van Lyme zijn vaak moe en moeten vaak school verzuimen. Door hun ziekte verandert hun sociale leven, ze zijn vaak te moe voor de activiteiten die hun vrienden doen. Isolement is daarom niet vreemd bij deze kinderen en jongeren. Ze kunnen niet voorspellen hoe ze zich de volgende dag of het weekend zullen voelen en moeten vaak afspraken afzeggen.


Diagnose bij kinderen

De diagnose Lyme kan bij kinderen erg moeilijk zijn omdat ze er niet altijd ziek uitzien, zich vaak niet bewust zijn van het feit dat ze steeds hoofdpijn hebben of oorsuizen, niet letten op verlamde gevoelens en pijntjes dan weer hier dan weer daar. Ze kunnen hun klachten soms niet goed beschrijven. Volwassenen hebben ook moeite met het begrijpen dat er iets aan de hand is omdat het kind veel wisselende symptomen kan hebben en het lijkt of ze dan weer dit en dan weer dat hebben, dus maar lastig zijn en het misschien verzinnen omdat ze niet naar school willen.


Symptomen

Kinderen met Lyme klagen vaak over hoofdpijn, maag- of buikpijn, borstpijn, oorpijn, een zere keel, en gewricht en spierpijnen. Hoofdpijn kan soms maanden tot jaren constant aanwezig zijn, het kind weet bijna niet beter meer en meldt het ook niet. De hoofdpijn kan ook zo hevig zijn dat medicijnen niet lijken te verlichten. Zonlicht kan de pijn verergeren en ze zijn eerder geneigd een zonnebril op te doen. Het kan voorkomen dat ze niet op tijd het toilet bereiken en in hun broek plassen terwijl ze al lang zindelijk zijn. Ook zicht- en gehoorproblemen komen voor, in een wisselend patroon.

Kind ziek in bed

Cognitieve problemen komen voor, concentratieverlies en een slecht geheugen maken de schoollessen extra moeilijk. Het denken gaat langzamer en dat maakt geschreven tekst minder snel te begrijpen. Dyslexie en Dyscalculie komen voor tengevolge van Lyme.
Soms kunnen ze zo ineens verdwaald raken in de hun zo bekende school of thuis. Kinderen kunnen zo moe zijn dat ze slechts halve dagen naar school kunnen. De symptomen kunnen echter van dag tot dag verschillen.

Kinderen en jongeren met Lyme kunnen milde symptomen hebben maar ook zodanige symptomen dat ze in een rolstoel terecht komen.
Kinderen waarvan de moeder een actieve Lyme-infectie had tijdens de zwangerschap kunnen geboren worden met de ziekte van Lyme en/of aandoeningen van hersenen, hart of andere organen. Sommigen zijn vaak ziek en hebben een slechte spraakontwikkeling, of andere ontwikkelingsvertragingen. Deze kinderen kunnen voordeel hebben bij een behandeling met antibiotica.

Belangrijk:

  • Kinderen realiseren zich niet wat normaal is;
  • Kinderen kunnen hun symptomen niet altijd goed omschrijven;
  • Kinderen kunnen een gebeurtenis vaak niet meer herinneren (bijv. uitval van functie)
  • Kinderen hebben iemand nodig die naar hen luistert, hen begrijpt én hen gelooft.

Neuropsychiatrische problemen bij kinderen

Net als bij volwassenen is Lyme, wanneer het tijdig en adequaat wordt behandeld, veel minder een probleem, maar wanneer een infectie onderbehandeld wordt of over het hoofd wordt gezien, kunnen de verschijnselen neuropsychiatrisch worden en de herhaalde antibiotica-behandelingen zullen minder snel aanslaan.

Uit twee verschillende studies (VS) blijkt dat kinderen met Lyme audiovisuele problemen ontwikkelen. De kinderen kunnen een misdiagnose van gedragsproblematiek krijgen. Problemen die kunnen voorkomen, zijn niet verklaarbare angsten, bijv. angst voor het donker, scheidingsangst. Verder autisme, depressie, slecht luisteren en irriterend gedrag, opstandig gedrag, obsessief gedrag en Tourette-achtige klachten (tics).


LymeProspect onderzoek kinderen

Sinds kort loopt het LymeProspect onderzoek voor kinderen. Doel van het onderzoek is vaststellen of de kans op klachten na behandeling voor de ziekte van Lyme anders is bij kinderen dan bij volwassenen, en ook of mogelijk andere oorzaken een rol spelen. Lees hier of en hoe uw kind mee kan doen aan dit onderzoek: www.tekenradar.nl/over-tekenradar-nl/lymeprospect-onderzoek-naar-langdurige-klachten/kunnen-kinderen-meedoen-aan-het-onderzoek


Meer informatie

Een kort, maar krachtige flyer voor kinderen, ouders, leerkrachten, scouting, sportclub etc. met informatie en afbeeldingen hoe een tekencheck te doen, uitgave STZ versie 2019:
Na een activiteit in het groen: tekencheck doen!

Informatief boekje voor kinderen, uitgave STZ 2018:
Waarom ik voor teken moet oppassen

Stichting Tekenbeetziekten tekencontrole flyer voor de jeugd, uitleg en afbeeldingen van een tekencheck.
Tekencheck flyer voor de jeugd
Kinderboekje, waarom ik voor teken moet oppassen
Waarom ik voor teken moet oppassen


Meer informatie is te vinden op onze pagina over de leskisten, het voorlichtingspakket dat Stichting Tekenbeetziekten voor scholen heeft gemaakt. Bijna alle gebruikte materialen zijn op die pagina te downloaden en u kunt zich aanmelden om een leskist te lenen om zelf ook voorlichting te kunnen geven op scholen, sportverenigingen etc.

Ook heeft Stichting Tekenbeetziekten een spreekbeurtpakket beschikbaar in de webshop.


Informatief filmpje voor kinderen van Topdoks over teken en Lyme, NPO 10 december 2017 www.npostart.nl/topdoks/10-12-2017/VPWON_1273606 En het artikel Laat uitzending van Topdoks over teken en Lyme aan je (klein)kinderen zien.

Ziekte van Lyme, Klokhuis, NTR NPO Zapp, 22 mei 2018
www.hetklokhuis.nl/tv-uitzending/3817/Ziekte%20van%20Lyme


Meer informatie engelstalig

Pediatric lyme disease, de ziekte van Lyme bij kinderen:
www.lymedisease.org/lyme-basics/lyme-disease/children
www.lymefight.info/children-teens-lyme-disease
www.lymepa.org/HopetoHealPediatricLymeTalk.pdf

Psychiatrische klachten bij kinderen
Fager SA. et al. A controlled study of cognitive deficits in children with chronic Lyme disease. J Neuropsychiatry Clin Neurosci. 2001 Fall;13(4):500-7.

Artikel door Daniel Cameron MD.
Neuropsychiatric Presentations Of Lyme disease.

Artikel door Helen Fosam PhD.
Diagnosing Lyme Disease in Children With Neuropsychiatric Illness,


Facebookgroepen en andere websites

Kinderen en Lyme: een besloten facebookgroep voor ouders.
Jongeren en Lyme: een besloten facebookgroep voor jongeren. (Lymevereniging).

Voor contacten ouders van kinderen met Lyme (lymevereniging):
ln.gn1569223966igine1569223966revem1569223966yl@sr1569223966eduo1569223966

Informatieve sites voor kinderen en jongeren:
www.jvanstolbergschool.nl/teken Website gemaakt door kinderen van groep 7 en 8.
www.vanwajongnaarwerk.nl/
www.jopla.nl/ Platform voor jongeren met een handicap.

Aangepast: 9 juni 2019