Helft Nederlanders maakt zich zorgen om toenemende dreiging infectieziekten

20 mei 2026

Dominic Smith uit Groningen kreeg ziekte van Lyme, Tekenencefalitis (TBE) en een ziekenhuisbacterie

Helft Nederlanders maakt zich zorgen om toenemende dreiging infectieziekten

Amersfoort, 18 mei 2026. Jaarlijks belanden ongeveer 200.000 mensen in het ziekenhuis door een infectieziekte. De dreiging van infectieziekten neemt toe en uit onderzoek van Market Response* blijkt dat de helft van de Nederlanders zich hier zorgen over maakt. Hoewel er nu veel aandacht is voor het hantavirus, zijn infectieziekten een veel breder probleem. Om met zijn allen weerbaarder te worden, is het nodig dat het normaal wordt om jezelf, elkaar en mensen met een kwetsbare gezondheid te beschermen. Daarom lanceert Samenwerking Infectieziekten tijdens de Infectiepreventieweek van 18 tot 22 mei de campagne Samen Infectieveilig.

De belangrijkste oorzaken van de toenemende dreiging van infectieziekten zijn vergrijzing, ons reisgedrag, dierziekten die overspringen op mensen, klimaatverandering, (antibiotica) resistentie en een lagere vaccinatiegraad.

Wakker schudden
Margriet Schneider, voorzitter van de Samenwerking Infectieziekten: “Met deze campagne willen we Nederland wakker schudden. Als we niets doen dan zullen steeds meer mensen ziek worden. Eenvoudige infecties zoals een urineweginfectie kunnen straks moeilijk of niet meer te behandelen zijn en levensbedreigend worden. En een volgende pandemie kan opnieuw leiden tot tienduizenden slachtoffers, overvolle ziekenhuizen en miljarden extra zorgkosten.”

Dominic (47) kreeg meerdere infectieziekten tegelijkertijd

Hoe ernstig infecties kunnen zijn laat het verhaal van Dominic Smith zien. Hij heeft als gevolg van meerdere tekenbeten, de ziekte van Lyme (acute neuroborreliose) en TBE (Tekenencefalitis) opgelopen, wat leidde tot een herseninfectie. Hij had daardoor ernstige klachten zoals migraine, epilepsie, neurologische klachten, hartklachten en hij heeft nog steeds chronische klachten en PAIS (post acute infectie syndromen). Hierdoor heeft hij veelvuldig in het ziekenhuis gelegen en moest hij op de IC beademd worden. In het ziekenhuis heeft hij ook nog eens meerdere keren een ziekenhuisbacterie opgelopen. Daarnaast is Dominic via zijn werk in tuin en landschapsinrichting en in de glastuinbouw veel in contact geweest met bestrijdingsmiddelen als fungiciden waardoor een candida infectie niet meer behandeld kon worden als gevolg van schimmelresistentie. Vandaag de dag is hij nog steeds niet genezen. Volledig herstel is na meer dan 25 jaar ziek zijn onmogelijk, de Lyme-bacterie blijft als een slapend monster in zijn lichaam aanwezig. Maar hij heeft na behandeling in het buitenland een stuk van zijn leven terug en kan weer wandelen, fietsen en vrijwilligerswerk als patiëntenvertegenwoordiger doen en deels weer deelnemen aan de arbeidsmarkt.

Zorgen om infectieziekten

Naast een groeiend aantal Nederlanders dat zich zorgen maakt over (nieuwe) infectieziekten vindt 73% het belangrijk om te weten voor welke infecties we extra moeten oppassen. Volgens 32% doet de overheid momenteel te weinig om het publiek te beschermen tegen infecties en toekomstige pandemieën.

Overheid moet meer doen om ons te beschermen

Ongeveer 7 op de 10 Nederlanders steunt overheidsinvesteringen in extra zorgcapaciteit om snel te kunnen opschalen, vroege signalering van nieuwe uitbraken, zorgen dat medicijnen blijven werken tegen ziekteverwekkers zoals schimmels en bacteriën, pandemische paraatheid, innovatie en onderzoek naar nieuwe behandelingen en in voorlichting en preventie. Ruim zes op de tien Nederlanders zijn bereid zelf meer te doen om infectieziekten te voorkomen.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

De meeste Nederlanders vinden dat gedrag een grote rol speelt bij het voorkomen van infectieziekten (72%) en zien het als een probleem van ons allemaal (69%). Daarnaast voelt 56% zich persoonlijk verantwoordelijk voor het beschermen van anderen tegen infectieziekten terwijl 15% die verantwoordelijkheid niet voelt. Vooral jongeren ervaren die verantwoordelijkheid minder sterk (70% van de ouderen 65+ tegenover 43% jongeren).

Ouderen houden meer afstand en laten zich vaker vaccineren

Gedrag dat bijdraagt aan het voorkómen van infectieziekten en dat zowel jongeren als ouderen in vergelijkbare mate doen is handenwassen na toiletgebruik (87%), antibiotica gebruiken op voorschrift en volgens gebruiksinstructie van de arts (75%) en thuisblijven bij hevige verkoudheid en griep (61%). Ouderen nemen wel extra voorzorgmaatregelen dan jongeren. Zo houdt 78% van de ouderen afstand van mensen met een kwetsbare gezondheid wanneer ze zelf niet fit zijn, tegenover 55% van de jongeren. Ook laten ouderen zich vaker vaccineren wanneer dat wordt geadviseerd (73% tegenover 54%).

Jongeren beter voorbereid op reis

Jongeren verdiepen zich juist vaker in infectierisico’s bij buitenlandse reizen (55% versus 33% van de ouderen. (21% van de ouderen geeft aan dat buitenlandvakanties voor hen niet van toepassing zijn tegenover 9% van de jongeren). Daarnaast zegt 38% veilige seks te hebben bij wisselende partners. Dit aandeel ligt hoger onder jongeren (52%) dan ouderen (20%).

Campagne vanuit oogpunt ziekteverwekkers

Om met elkaar en voor elkaar te zorgen voor een infectieveilige samenleving, presenteert Samenwerking Infectieziekten een grote publiekscampagne.

Hierin krijgen ziekteverwekkers het woord. Bacteriën, virussen, schimmels en parasieten maken ons op een grappige manier bewust van situaties uit het dagelijks leven, waarbij wij deze ziekteverwekkers onbedoeld verspreiden en onze weerbaarheid verzwakken, zonder dat wij hierbij stil staan.

De campagne is te zien op social media, op online videoplatforms, in bioscoopreclameblokken en op grote digitale billboards op een aantal treinstations (Amersfoort, Utrecht en Den Haag). Daarnaast zijn er radiospots te horen.

Samenwerking Infectieziekten is een initiatief van patiënten, zorgprofessionals en de gezondheidsfondsen. Samen brengen we de beweging op gang naar een infectieveilige samenleving.

De Infectiepreventieweek is een initiatief van AMR Zorgnetwerken. Samen met de Samenwerking Infectieziekten streven zij naar een infectieveilige samenleving.

*Het onderzoek is uitgevoerd door Market Response in mei 2026 onder 1003 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Het onderzoek is uitgevoerd voorafgaand aan de uitbraak van het hantavirus.

Kijk ook op www.sameninfectieveilig.nl