Tekencheck

Na verblijf in het groen: een tekencheck doen!

Wanneer het weer warmer wordt en teken actiever worden, wordt het belangrijk je bewust te zijn van teken. Deze tekencheck-pagina geeft de 5 stappen van een tekencheck om je lichaam en kleding te controleren als je in het groen bent geweest. Daarnaast vind je hier extra informatie over de ziekte van Lyme, hoe beten te voorkomen en hoe teken te verwijderen. De informatie is met name gericht op de jeugd.

Stap 1: Kleding controleren

Tekencheck stap 1 Kleding controleren

Kleding controleren

Controleer je kleding op teken. Zowel de voor- als achterkant en buiten- als binnenkant. Let op ‘verstopplekken’ zoals onder zoomrandjes, kragen en riemen, in vouwen, naden, schoenen, omgeslagen broekspijpen en mouwen. Je kunt een plakkende kledingroller gebruiken.


Stap 2: Lichaam controleren

Tekencheck stap 2 Lichaam controleren

Lichaam controleren

Controleer net als bij kleding je lichaam systematisch van onder naar boven en van links naar rechts. Voorkeursplekken voor teken zijn de warme, vochtige lichaamsplekken en plekken met een dunne lichaamshuid. Besteed speciale aandacht aan: tussen de tenen, knieholtes en liezen, kruis, tussen de billen, navel en oksels.


Stap 3: Gebruik hulp en hulpmiddelen

Tekencheck stap 3 Gebruik hulp en hulpmiddelen

Gebruik hulp en hulpmiddelen

Vraag hulp voor moeilijk bereikbare plekken, zoals hoofd, rug en achterkant van de benen. Nek en haarlijn zijn voor teken, vooral bij kinderen, geliefde plekken. Gebruik een zaklamp en een grote loep om larven goed te kunnen zien en om in het haar te kunnen kijken. Gebruik een handspiegel voor intiemere plekken of een passpiegel voor de achterkant indien geen hulp voorhanden is.


Stap 4: Verwijder een teek direct

Tekencheck stap 4 Verwijder een teek direct

Verwijder een teek direct

Direct verwijderen is belangrijk. Pak de teek onder de kop, zo dicht mogelijk bij de huid. Trek recht omhoog eruit (niet draaien!). Niets op de teek smeren en ook niet verbranden. Ontsmet de beetplek met jodium of alcohol. Noteer datum en beetplek. Teek weggooien in een plakbandje in een prullenbak, of opsturen voor onderzoek in een zipzakje of potje met schroefdop.


Stap 5: Na de check

Tekencheck stap 5 Na de check

Na de check

Neem een douche om eventuele losse teken weg te spoelen, doe de kleding een half uurtje in de wasdroger. Teken gaan dood van hete droge lucht. Meld de eventuele beet bij de huisarts en op de website Tekenradar. Blijf alert op symptomen.


Antwoorden op veelgestelde vragen

Wat is een teek? Wat doet een teek? Hoe verklein je de kans dat een teek je bijt? Wat moet je doen als je een teek hebt? Wat is de ziekte van Lyme? En wat doet Stichting Tekenbeetziekten?


Wat is een teek?

Een teek is een piepklein beestje, zo groot als een sesamzaadje of een speldenkop. Een teek leeft in hoog gras en in struiken. Bijvoorbeeld in het bos en de duinen, maar ook in de struiken bij het zwembad, in het park of in je eigen tuin. Een teek lijkt een beetje op een spinnetje. Als je in het groen loopt, sport of speelt, kan een teek op je kruipen. Teken zijn parasieten, ze zoeken een warm plekje op je lichaam om zich vast te bijten om van je bloed te kunnen zuigen. Teken zijn al actief vanaf 5 graden.

Teken vrouwtje, mannetje, nimf, larve, tekenbeet, ziekte van lyme
Vrouwtjesteek, mannetjesteek, nimf en larve op een duimnagel, bron: RIVM

Wat doet een teek?

Als een teek op je kruipt en bijt om bloed te zuigen, voel je daar niets van. Hij kan je ook ziek maken. Meestal gaat een teek op warme vochtige plekjes zitten en dit zijn juist de plekken waar je hem niet zo snel ziet. Achter je oren bij voorbeeld, of onder je oksels, bij je liezen, tussen je tenen en in je haar. Kijk dus goed of er een teek op je kleren of je lichaam zit als je op een plek met gras, bladeren of struiken bent geweest. Vertel dat ook aan iemand die je vertrouwt, zodat ze je even helpen met controleren of je daar aan helpen herinneren.


Hoe verklein je de kans dat een teek je bijt?

Om de kans te verkleinden dat je door een teek gebeten wordt:

  • BLIJF OP DE PADEN. Teken zitten vaak in struiken en in hoog gras. Vermijd dus struiken en hoog gras!
  • BEDEK JE HUID GOED want een teek zoekt je blote huid op. Draag bij voorbeeld dichte schoenen, lange mouwen, een lange broek en stop je voering of je broekspijpen in je sokken. Geef kinderen een pet om te voorkomen dat teken zich tussen de haren vastbijten. Op licht gekleurde kleding zie je de teken het beste lopen. Broekspijpen met een voering vanaf de knie werken heel goed omdat teken tussen voering en broekspijp vastlopen.
  • ALS JE WEET dat ergens veel teken zijn, kun je je huid, schoenen, sokken en het onderste deel van de broekspijpen insmeren met een middel waar de stof DEET (minstens 50%), Icaridin, IR3535 of middelen op natuurlijke basis met citriodiol (lemon-eucalyptus extracten) in zit. Dat helpt tegen teken.
  • HOUD IN DE TUIN HET GRAS en de begroeiing langs de paden kort.
  • CHECK HUISDIEREN EVENEENS en laat huisdieren niet bij je in bed slapen.

Neem een tekenverwijderaar mee als je op pad gaat! Veilige tekenverwijderaars zijn te verkrijgen in onze webshop.


Wat moet je doen als je een teek hebt?

Als je toch een teek hebt, verwijder deze dan zo snel mogelijk of laat dit doen. Dat moet zo snel mogelijk gebeuren en het doet geen pijn. Het verwijderen gaat goed met een speciale tekenkaart, tekenlepel, puntig pincet of tekenpen die je bij Stichting Tekenbeetziekten (webshop), de apotheek of drogist kunt kopen. Een tekentang is niet fijn om te gebruiken omdat deze vaak te groot is. Houd de plek waar de teek vastgebeten zat minimaal drie maanden in de gaten. Krijg je een rode vlek of kring (EM), of een opgezwollen rode plek (lymfocytoom) of andere klachten, vertel het dan aan iemand die je vertrouwt en ga naar je huisarts voor antibiotica. Bekijk ook https://www.tekenbeetziekten.nl/verwijderen-van-een-teek/


Wat is de ziekte van Lyme?

Soms krijg je door een tekenbeet een bacterie binnen die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Je kunt dit merken als je in de buurt of rond de tekenbeet een rode vlek of kring op je huid krijgt. Dit is niet hetzelfde als een klein rood plekje als reactie op de beet. Wanneer je een bruine huid hebt, kan de vlek of kring ook blauw of geel zijn. Helaas verschijnt deze plek vaak niet, maar ook dan kun je de ziekte van Lyme hebben. Let dan ook op hoofdpijn, rugpijn en/of pijn in armen of benen. Het lijkt soms ook op griep. Later worden de klachten vaak erger.


Wat doet Stichting Tekenbeetziekten?

De stichting richt zich op het bevorderen van onderzoek en het geven van voorlichting over teken, de ziekte van Lyme en andere tekenbeetziekten. Wanneer u donateur wordt helpt u ons dit goede werk door te zetten: https://www.tekenbeetziekten.nl/donateur-worden/

Of doneer direct via de webshop: https://www.tekenbeetziekten.nl/product/donatie-e-10/


Ga voor nog meer antwoorden op vragen naar onze FAQ-pagina https://www.tekenbeetziekten.nl/faqs/

Bovenstaande tekst komt uit de flyer voor de jeugd, wil je een stapeltje van deze flyers bestellen dat kan in onze webshop. De informatie downloaden kan ook, via deze link.

Voor het houden van een spreekbeurt over teken is in onze webshop een spreekbeurtpakket verkrijgbaar.

Voor de voorlichting op scholen of aan groepen kinderen hebben wij een leskist samengesteld, meer informatie hierover op https://www.tekenbeetziekten.nl/leskisten/


www.tekencheck.nl

Aangepast: 4 april 2020